{"id":387425,"date":"2026-05-06T13:19:48","date_gmt":"2026-05-06T12:19:48","guid":{"rendered":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/?p=387425"},"modified":"2026-05-06T13:20:20","modified_gmt":"2026-05-06T12:20:20","slug":"mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/","title":{"rendered":"Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"267\" data-end=\"503\">Lundi 4 mai 2026, le monde culturel tunisien a perdu l\u2019une de ses voix les plus lucides. Mohamed Messaoud Driss n\u2019\u00e9tait pas simplement un critique de th\u00e9\u00e2tre. Il \u00e9tait de ceux qui regardent, questionnent, analysent et donnent du sens.<\/p>\n<p data-start=\"505\" data-end=\"844\">Pendant des d\u00e9cennies, il a accompagn\u00e9 le th\u00e9\u00e2tre tunisien avec une exigence rare. L\u00e0 o\u00f9 certains se contentent d\u2019aimer ou de ne pas aimer, lui cherchait \u00e0 comprendre. Ses \u00e9crits ne jugeaient pas seulement les \u0153uvres, ils les inscrivaient dans une histoire, dans une \u00e9volution, dans une r\u00e9flexion plus large sur la soci\u00e9t\u00e9 et la culture.<\/p>\n<p data-start=\"846\" data-end=\"1175\">Professeur universitaire, il a aussi \u00e9t\u00e9 un passeur. Dans les salles de cours comme dans les jurys, il formait bien plus que des \u00e9tudiants : il formait des regards. Des g\u00e9n\u00e9rations enti\u00e8res ont appris, \u00e0 travers lui, que le th\u00e9\u00e2tre ne se limite pas \u00e0 une sc\u00e8ne, mais qu\u2019il est un miroir, parfois d\u00e9rangeant, souvent n\u00e9cessaire.<\/p>\n<p data-start=\"1177\" data-end=\"1443\">Son parcours ne s\u2019est pas limit\u00e9 \u00e0 l\u2019enseignement et \u00e0 l\u2019\u00e9criture. Il a \u00e9galement contribu\u00e9 aux politiques culturelles, avec la volont\u00e9 constante de structurer, valoriser et faire \u00e9voluer les arts de la sc\u00e8ne en Tunisie. Une implication discr\u00e8te, mais essentielle.<\/p>\n<p data-start=\"1445\" data-end=\"1719\">Ce qui marque chez Mohamed Messaoud Driss, au-del\u00e0 de ses fonctions et de ses publications, c\u2019est cette fid\u00e9lit\u00e9 au sens. Il croyait au r\u00f4le du critique, non pas comme arbitre, mais comme \u00e9claireur. Quelqu\u2019un qui accompagne, qui contextualise et qui aide \u00e0 voir autrement.<\/p>\n<p data-start=\"1721\" data-end=\"1856\">Aujourd\u2019hui, son absence laisse un silence particulier, celui qu\u2019on ressent quand dispara\u00eet une conscience, une r\u00e9f\u00e9rence, un rep\u00e8re.<\/p>\n<p data-start=\"1858\" data-end=\"2021\">Mais ce silence n\u2019est pas vide. Il est habit\u00e9 par tout ce qu\u2019il a transmis : ses \u00e9crits, ses analyses, ses \u00e9tudiants, et cette mani\u00e8re exigeante d\u2019aborder l\u2019art.<\/p>\n<p data-start=\"2023\" data-end=\"2085\">Le th\u00e9\u00e2tre tunisien perd une voix, mais il garde une pens\u00e9e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lundi 4 mai 2026, le monde culturel tunisien a perdu l\u2019une de ses voix les plus lucides. Mohamed Messaoud Driss n\u2019\u00e9tait pas simplement un critique de th\u00e9\u00e2tre. Il \u00e9tait de&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":139,"featured_media":387426,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[10626],"class_list":["post-387425","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualites","category-culture","tag-mohamed-messaoud-driss"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint - R\u00e9alit\u00e9s Magazine<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Lundi 4 mai 2026, le monde culturel tunisien a perdu l\u2019une de ses voix les plus lucides. Mohamed Messaoud Driss n\u2019\u00e9tait pas simplement un critique de\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint - R\u00e9alit\u00e9s Magazine\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lundi 4 mai 2026, le monde culturel tunisien a perdu l\u2019une de ses voix les plus lucides. Mohamed Messaoud Driss n\u2019\u00e9tait pas simplement un critique de\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"R\u00e9alit\u00e9s Magazine\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/realites.tn\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-06T12:19:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-06T12:20:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1368\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"911\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Selim Charbti\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Selim Charbti\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/\",\"url\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/\",\"name\":\"Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint - R\u00e9alit\u00e9s Magazine\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-06T12:19:48+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-06T12:20:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#\/schema\/person\/fbc98227cf868819fa0dc1866ebad5c4\"},\"description\":\"Lundi 4 mai 2026, le monde culturel tunisien a perdu l\u2019une de ses voix les plus lucides. Mohamed Messaoud Driss n\u2019\u00e9tait pas simplement un critique de\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg\",\"width\":1368,\"height\":911},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/\",\"name\":\"R\u00e9alit\u00e9s Magazine\",\"description\":\"Actualit\u00e9s de la Tunisie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#\/schema\/person\/fbc98227cf868819fa0dc1866ebad5c4\",\"name\":\"Selim Charbti\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/67db9f2804c26181ab4e36ab318b557c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/67db9f2804c26181ab4e36ab318b557c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Selim Charbti\"},\"url\":\"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/author\/scharbti25\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint - R\u00e9alit\u00e9s Magazine","description":"Lundi 4 mai 2026, le monde culturel tunisien a perdu l\u2019une de ses voix les plus lucides. Mohamed Messaoud Driss n\u2019\u00e9tait pas simplement un critique de","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint - R\u00e9alit\u00e9s Magazine","og_description":"Lundi 4 mai 2026, le monde culturel tunisien a perdu l\u2019une de ses voix les plus lucides. Mohamed Messaoud Driss n\u2019\u00e9tait pas simplement un critique de","og_url":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/","og_site_name":"R\u00e9alit\u00e9s Magazine","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/realites.tn\/","article_published_time":"2026-05-06T12:19:48+00:00","article_modified_time":"2026-05-06T12:20:20+00:00","og_image":[{"width":1368,"height":911,"url":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Selim Charbti","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Selim Charbti","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/","url":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/","name":"Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint - R\u00e9alit\u00e9s Magazine","isPartOf":{"@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg","datePublished":"2026-05-06T12:19:48+00:00","dateModified":"2026-05-06T12:20:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#\/schema\/person\/fbc98227cf868819fa0dc1866ebad5c4"},"description":"Lundi 4 mai 2026, le monde culturel tunisien a perdu l\u2019une de ses voix les plus lucides. Mohamed Messaoud Driss n\u2019\u00e9tait pas simplement un critique de","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#primaryimage","url":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg","contentUrl":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg","width":1368,"height":911},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/mohamed-messaoud-driss-le-regard-qui-eclairait-la-scene-sest-eteint\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mohamed Messaoud Driss : Le regard qui \u00e9clairait la sc\u00e8ne s\u2019est \u00e9teint"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#website","url":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/","name":"R\u00e9alit\u00e9s Magazine","description":"Actualit\u00e9s de la Tunisie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#\/schema\/person\/fbc98227cf868819fa0dc1866ebad5c4","name":"Selim Charbti","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/67db9f2804c26181ab4e36ab318b557c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/67db9f2804c26181ab4e36ab318b557c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Selim Charbti"},"url":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/author\/scharbti25\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Mohamed-Messaoud-Driss.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"views":106,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/139"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=387425"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":387427,"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387425\/revisions\/387427"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/387426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=387425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=387425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/realites.com.tn\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=387425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}